Tặng quà đối tác Trung Quốc: con số, màu sắc và những món dễ phạm kiêng nên tránh
Trả lời ngắn: Với nhiều đối tác Trung Quốc, quà đẹp là quà có số chẵn, màu đỏ hoặc vàng, gói cẩn thận và trao bằng hai tay. Nên tránh các món mang âm đọc gợi chuyện chia ly hay cái chết như đồng hồ treo tường, dao kéo, ô dù, giày, và tránh số 4. Đây là thói quen phổ biến chứ không phải luật, người trẻ ở thành phố lớn nhiều khi không để ý. Cách chắc nhất là hỏi người trung gian hiểu đối tác.
Vì sao quà tặng quan trọng trong làm ăn với người Trung Quốc
Trong văn hóa kinh doanh Trung Hoa, quan hệ cá nhân, thường gọi là quan hệ "guanxi", đi trước hợp đồng. Món quà không phải để mua chuộc mà là cách nói rằng mình coi trọng mối quan hệ lâu dài. Một món quà vừa phải, đúng dịp, đúng lời mở đầu thường làm buổi gặp đầu tiên dễ chịu hơn nhiều so với một món đắt mà trao vội.
Tuy vậy, cũng như ở Việt Nam, mỗi công ty, mỗi vùng, mỗi thế hệ có thói quen khác nhau. Doanh nghiệp nhà nước và cơ quan công quyền thường có quy định chặt về nhận quà. Người trẻ làm ở công ty công nghệ ở Thâm Quyến có thể chẳng để ý con số. Bài này nói về những điều được giữ phổ biến, để mình chủ động tránh sơ suất chứ không phải để rập khuôn đối tác.
Con số: vì sao số 8 được chuộng và số 4 bị tránh
Số 8 đọc là "bā", gần với "phát" trong phát tài, nên được ưa trong giá bán, số điện thoại, ngày ký kết. Số 6 gợi chữ "lưu" trôi chảy, số 9 gợi "cửu" lâu dài. Số chẵn nói chung được coi là trọn vẹn: quà thường đi theo cặp, theo bộ đôi.
Số 4 đọc "sì", gần âm với "tử" là chết, nên nhiều người tránh tặng bốn món, tránh giá tiền có nhiều số 4. Đây là lý do một bộ ấm chén sáu chén hay tám chén dễ tặng hơn bộ bốn chén. Nếu món quà buộc phải có số lượng lẻ, có thể kèm một món nhỏ thành cặp, hoặc chọn bộ có số chẵn từ đầu.
Màu sắc: đỏ và vàng cho niềm vui, trắng và đen cẩn thận
Đỏ tượng trưng cho may mắn và vui mừng, vàng gợi sự sung túc. Giấy gói, ruy băng, thiệp đỏ hoặc vàng là lựa chọn an toàn cho dịp lễ, khai trương, ký hợp đồng.
Trắng và đen gắn với tang lễ trong nếp truyền thống, nên giấy gói toàn trắng hay toàn đen dễ bị coi là kém may. Phong bì trắng đặc biệt nên tránh, vì phong bì trắng thường dùng cho phúng viếng. Màu xanh lá đậm trên mũ là chuyện đùa nhạy cảm, đừng chọn mũ màu xanh làm quà cho nam giới.
Những món quà dễ phạm kiêng vì âm đọc
- Đồng hồ treo tường, đồng hồ để bàn: "tặng đồng hồ" đọc gần với "tiễn đưa người sắp mất". Đồng hồ đeo tay cao cấp thì nhiều người không kỵ, nhưng nếu không chắc thì chọn món khác.
- Dao, kéo, vật sắc: gợi ý "cắt đứt quan hệ".
- Ô dù: "tán" đọc gần với "tan", chia ly.
- Giày: có nơi coi là tiễn người đi xa.
- Quả lê: "lí" gần với chia lìa, nhất là khi bổ đôi.
- Gương: dễ vỡ, có người kiêng.
Không ai bắt mình thuộc hết những điều này, nhưng nhớ ba món đầu là đã tránh được phần lớn tình huống khó xử.
Những món quà thường được đón nhận
Trà ngon trong hộp đẹp, đặc sản vùng miền Việt Nam như cà phê, hạt điều, trầm hương thơm, đồ thủ công mỹ nghệ có tích truyện, sách ảnh về Việt Nam đều là lựa chọn ít rủi ro. Món quà mang dấu ấn quê hương mình thường được nhớ lâu hơn món hàng hiệu mua ở sân bay.
Vật phẩm mang ý cát tường như tượng tỳ hưu nhỏ, cặp kỳ lân, thuyền buồm, gậy như ý cũng hợp dịp khai trương, mừng hợp tác. Nên kèm vài dòng giải thích ý nghĩa bằng tiếng Trung hoặc tiếng Anh, để người nhận hiểu mình đã chọn có chủ ý.
Gói quà và trao quà sao cho phải phép
Gói quà chỉn chu thể hiện sự tôn trọng. Nên tháo tem giá, gói bằng giấy đỏ hoặc vàng, kèm thiệp viết tay. Khi trao, dùng hai tay, hơi cúi người và nói một câu chúc ngắn về sự hợp tác.
Nhiều người sẽ không mở quà ngay trước mặt người tặng, đó là phép lịch sự chứ không phải chê. Đừng giục mở. Cũng có trường hợp người nhận từ chối vài lần cho phải phép trước khi nhận, mình chỉ cần nhẹ nhàng mời lại.
Phong bì đỏ: khi nào nên dùng, khi nào không
Phong bì đỏ, bao lì xì, thường dùng cho dịp Tết, cưới hỏi, mừng em bé, và trong gia đình hay giữa người quen thân. Trong quan hệ đối tác, tự ý đưa tiền mặt dễ bị hiểu thành hối lộ, có thể vi phạm quy định của công ty đối tác và pháp luật nơi họ làm việc.
Nếu muốn mừng tuổi con của đối tác khi được mời đến nhà dịp Tết, số tiền nhỏ mang tính tượng trưng, số chẵn, tiền mới là đủ. Còn trong giao dịch công việc, quà hiện vật giá trị vừa phải luôn an toàn hơn.
Giá trị món quà: vừa đủ trân trọng, không thành gánh nặng
Quà quá đắt khiến người nhận khó xử, nhất là khi họ phải khai báo với công ty, hoặc thấy mình mang nợ ân tình. Quà quá rẻ lại có thể bị hiểu là xem nhẹ. Mức vừa phải thường tương đương một bữa ăn tử tế, tùy quy mô quan hệ.
Với các tập đoàn lớn, đối tác nhà nước hay công ty niêm yết, hãy hỏi trước bộ phận đầu mối xem có giới hạn giá trị quà không. Hỏi như vậy không hề mất lịch sự, ngược lại cho thấy mình hiểu nguyên tắc làm ăn minh bạch.
Thời điểm tặng quà: gặp lần đầu, dịp lễ, sau khi ký
Lần gặp đầu tiên, một món quà nhỏ mang dấu ấn công ty hay đặc sản Việt Nam giúp mở chuyện. Dịp Tết âm lịch, Trung thu là lúc tặng quà tự nhiên nhất. Sau khi ký hợp đồng lớn, có thể tặng món ý nghĩa hơn để đánh dấu cột mốc.
Tránh tặng quà ngay trước khi đối tác ra quyết định quan trọng về đơn hàng của mình, vì dễ bị hiểu là gây ảnh hưởng. Quà sau khi đã có kết quả, mang ý cảm ơn, luôn nhẹ nhàng hơn.
Ăn uống, mời rượu và những phép tắc đi kèm quà
Bữa ăn thường là nơi quan hệ được vun đắp. Người chủ tiệc gọi món, gắp mời khách, khách nên nếm thử mỗi món một chút. Khi được mời rượu, có thể cụng ly với ly của mình thấp hơn ly của người lớn tuổi hơn để tỏ ý khiêm nhường.
Không uống được thì nói rõ từ đầu, dùng trà hoặc nước thay, ít ai phật ý nếu mình nói thẳng một cách vui vẻ. Đã uống rượu thì không lái xe, đây là điều không có ngoại lệ ở bất kỳ nước nào.
Khi đối tác là người Hoa ở Đài Loan, Hồng Kông, Singapore, Malaysia
Nhiều kiêng kỵ về con số và âm đọc giữ tương tự, nhưng mỗi nơi có thêm nét riêng. Người Hoa ở Đông Nam Á thường giữ tục lì xì, "lo hei" trộn gỏi đầu năm, còn ở Hồng Kông con số và phong thủy văn phòng được bàn khá cởi mở.
Đừng mặc định ai nói tiếng Hoa cũng có cùng thói quen. Một câu hỏi nhẹ như "bên anh chị có kiêng gì khi nhận quà không" luôn tốt hơn đoán mò.
Sai rồi thì xử lý thế nào cho khéo
Nếu lỡ tặng một món phạm kiêng mà đối tác tỏ ý ngại, một lời xin lỗi chân thành và giải thích rằng mình chưa biết là đủ. Nhiều người còn đùa cho qua. Có tục "mua lại" món quà bằng một đồng xu tượng trưng để hóa giải, nếu người nhận gợi ý thì mình vui vẻ làm theo.
Đừng quá căng thẳng. Đối tác làm ăn lâu năm đánh giá mình qua sự tử tế, đúng hẹn, giữ chữ tín hơn là qua một món quà.
Chuẩn bị quà tặng cho chuyến công tác: danh sách gọn
- Hỏi người trung gian về thói quen của đối tác và quy định nhận quà.
- Chọn quà số chẵn, màu đỏ vàng, tránh đồng hồ, dao kéo, ô dù.
- Chuẩn bị thêm vài món nhỏ dự phòng cho người gặp bất ngờ.
- Viết thiệp ngắn, kèm ý nghĩa món quà.
- Kiểm quy định hải quan nếu mang đồ ăn, đồ gỗ, đồ thủ công qua biên giới.
Nếu chọn quà mang ý cát tường cho dịp khai trương hay mừng hợp tác, có thể xem các mẫu gậy như ý và vật phẩm vượng trường trên Thế Giới Phong Thủy, rồi chọn món có kích thước dễ mang theo, đóng gói chắc chắn và kèm lời giải thích ý nghĩa.