Con số và màu sắc may rủi khi làm ăn quốc tế: bảng so sánh Trung, Nhật, Hàn, Ấn, phương Tây
Trả lời ngắn: Con số 8 được người Hoa chuộng, nhưng với người Nhật số 8 chỉ là may mắn nhẹ vì hình mở rộng; số 4 bị tránh ở Trung, Nhật, Hàn; số 9 bị người Nhật tránh nhưng người Hoa lại thích; số 13 bị một số người phương Tây kiêng. Màu trắng gắn tang lễ ở nhiều nước châu Á nhưng là màu cưới ở phương Tây. Đây là thói quen phổ biến, mỗi người mỗi khác; dùng bảng để tránh sơ suất chứ không để rập khuôn.
Vì sao cần để ý con số và màu sắc khi làm ăn quốc tế
Con số xuất hiện ở khắp nơi trong kinh doanh: giá bán, số lượng trong bộ quà, ngày ký kết, số phòng họp, mã sản phẩm. Màu sắc có mặt trong logo, bao bì, thiệp mời, giấy gói. Một sơ suất nhỏ như in thiệp mời toàn trắng đen cho đối tác Trung Quốc có thể khiến người nhận thấy không vui.
Không cần thuộc hết, chỉ cần biết những điểm nổi bật nhất của nước đối tác để tránh sai lầm dễ thấy.
Bảng so sánh con số
| Số | Trung Quốc | Nhật Bản | Hàn Quốc | Phương Tây |
|---|---|---|---|---|
| 4 | Kiêng (gần âm "tử") | Kiêng (đọc "shi") | Kiêng (đọc "sa") | Bình thường |
| 8 | Rất được ưa (gần "phát") | May mắn nhẹ | Bình thường | Bình thường |
| 9 | Được ưa (gần "cửu", lâu dài) | Kiêng (đọc "ku", khổ) | Bình thường | Bình thường |
| 6 | Được ưa (trôi chảy) | Bình thường | Bình thường | 666 bị một số người tránh |
| 7 | Có nơi kiêng tháng 7 âm | May mắn | Được người trẻ ưa | Thường coi là may |
| 13 | Bình thường | Bình thường | Bình thường | Một số người kiêng |
Bảng chỉ nêu xu hướng phổ biến; người trẻ ở thành phố lớn, môi trường quốc tế thường ít để ý hơn.
Số chẵn, số lẻ: mỗi nơi một kiểu
Người Hoa ưa số chẵn trong quà tặng vì gợi sự trọn vẹn, có đôi có cặp. Người Nhật lại thường dùng số lẻ như 3, 5, 7 trong một số dịp, và quà mừng cưới bằng tiền thường tránh số chẵn vì sợ "chia đôi". Ở Ấn Độ, mừng tiền hay thêm một đồng lẻ, như 101.
Ở nhiều nước châu Âu, bó hoa tặng thường có số lẻ bông; số chẵn bông dùng cho tang lễ ở một số nơi như Nga. Vì vậy, đừng mặc định số chẵn là may ở mọi nơi.
Màu đỏ: may mắn ở Á Đông, cảnh báo ở phương Tây
Ở Trung Quốc, Việt Nam, đỏ là màu vui mừng, may mắn, dùng cho Tết, cưới hỏi, khai trương. Ở Ấn Độ, đỏ gắn với đám cưới, sự sung túc. Ở phương Tây, đỏ vừa là màu tình yêu, lễ Giáng sinh, vừa là màu cảnh báo, nợ, lỗ trong báo cáo tài chính.
Với người Hàn, nhớ chuyện không viết tên người bằng mực đỏ. Trong báo cáo tài chính gửi đối tác phương Tây, dùng màu đỏ để chỉ số âm là quy ước bình thường.
Màu trắng và đen: tang lễ hay sang trọng
Ở nhiều nước châu Á, trắng gắn với tang lễ; phong bì trắng, hoa trắng, giấy gói trắng nên tránh trong quà mừng. Ở phương Tây, trắng là màu váy cưới, tinh khôi; đen là màu tang lễ nhưng cũng là màu sang trọng trong thời trang và bao bì cao cấp.
Bao bì đen nhám, chữ vàng có thể rất sang ở châu Âu nhưng hơi nặng nề với một số khách châu Á lớn tuổi. Khi thiết kế bao bì xuất khẩu, nên thử ý kiến người bản địa.
Màu vàng, xanh lá, tím: những màu nhiều nghĩa
Vàng gắn với hoàng gia, sung túc ở Trung Quốc; ở một số nước phương Tây, vàng có thể gợi ghen tị hay sự hèn nhát trong thành ngữ. Xanh lá thiêng liêng trong văn hóa Hồi giáo, gắn với tự nhiên ở phương Tây, nhưng mũ xanh lá là chuyện đùa nhạy cảm với nam giới người Hoa.
Tím gắn với hoàng gia ở châu Âu, nhưng ở một số nơi như Brazil, Thái Lan, tím có thể gắn với tang lễ. Một màu không mang một nghĩa duy nhất; ngữ cảnh mới quyết định.
Áp vào giá bán và số lượng
Khi báo giá cho đối tác Hoa, giá kết thúc bằng 8 hay 88 tạo ấn tượng tốt; giá có nhiều số 4 nên tránh. Với khách Nhật, tránh bộ sản phẩm 4 hoặc 9 chiếc. Với khách phương Tây, con số ít quan trọng; giá rõ ràng, minh bạch quan trọng hơn.
Không nên cố ép số đẹp đến mức làm sai lệch chi phí hay gây nghi ngờ. Một con số đẹp chỉ là điểm cộng nhỏ, không thay được giá trị thật.
Áp vào ngày ký kết và sự kiện
Người Hoa thích ngày có số 8, như ngày 8 tháng 8; tránh tháng 7 âm lịch, tháng cô hồn, cho việc lớn. Người Nhật có thể xem lịch Rokuyō, chọn ngày Taian. Người phương Tây đôi khi tránh thứ Sáu ngày 13.
Với đối tác nhiều quốc tịch, đừng cố chiều tất cả. Hỏi người có tiếng nói quyết định trong đoàn đối tác xem họ có muốn chọn ngày theo lịch nào không.
Áp vào thiết kế bao bì và tài liệu
Bao bì xuất sang Trung Quốc nên có đỏ hoặc vàng trong dịp lễ; bao bì sang Nhật ưa sự tinh giản, màu nhã. Tài liệu giới thiệu sản phẩm cho thị trường Trung Đông nên tránh hình ảnh nhạy cảm về trang phục, rượu, thịt heo.
Trước khi in số lượng lớn, nên nhờ người bản địa hoặc nhà phân phối xem thử. Chi phí sửa sau khi in luôn đắt hơn hỏi trước.
Tiếng Việt và con số: người Việt cũng có kiêng riêng
Người Việt có cách hiểu riêng: số 4 đọc "tứ" gần "tử" nên có người tránh, số 7 đọc "thất" gần "mất", số 9 được ưa. Khi đối tác nước ngoài hỏi vì sao mình chọn số này số kia, có thể giải thích để họ hiểu thêm văn hóa Việt.
Bài trong chuyên mục số học, sim số đẹp trên các site anh em có phân tích kỹ hơn; ở đây chỉ nhắc rằng mình cũng có thói quen riêng, nên dễ thông cảm với thói quen của người khác.
Đừng biến bảng thành định kiến
Bảng so sánh giúp tránh sơ suất, nhưng không nên dùng để phán đoán con người. Một đối tác Trung Quốc có thể chẳng quan tâm số 8, một đối tác Mỹ có thể rất kiêng số 13. Thói quen cá nhân luôn thắng xu hướng chung.
Cách tốt nhất là quan sát, hỏi khéo, và ghi lại thói quen của từng đối tác trong hồ sơ khách hàng để lần sau chuẩn bị chu đáo.
Khi lỡ dùng nhầm
Lỡ tặng bộ quà 4 món cho đối tác Nhật, lỡ in thiệp trắng đen cho khách Hoa, xin lỗi nhẹ nhàng và giải thích mình chưa biết. Phần lớn đối tác thông cảm, có người còn vui vì mình chịu tìm hiểu.
Điều quan trọng là rút kinh nghiệm, ghi vào quy trình chuẩn bị quà tặng và tài liệu của công ty để nhân viên khác không lặp lại.
Ghi nhớ nhanh trước buổi gặp
- Trung Quốc: ưa 8, 6, 9; tránh 4; ưa đỏ vàng; tránh trắng đen trong quà.
- Nhật: tránh 4 và 9; màu nhã; tránh hoa cúc trắng.
- Hàn: tránh 4; không viết tên bằng mực đỏ.
- Ấn Độ: mừng số lẻ thêm một đồng; tránh đồ da bò với người theo Hindu giáo.
- Phương Tây: một số người tránh 13; hoa số lẻ bông; trắng là màu cưới.
Nếu muốn chọn một món quà gắn với con số may mắn để tặng đối tác Á Đông, có thể xem tiền xu, tiền cổ trên Thế Giới Phong Thủy: bộ tiền xu xâu chỉ đỏ là món nhỏ, dễ mang, ý nghĩa sung túc được nhiều nền văn hóa Á Đông hiểu ngay.