Âm thanh trong nhà: tiếng ồn, độ vang và sự yên tĩnh mà phong thủy gọi là khí an
Trả lời ngắn: Nhà yên tĩnh không chỉ là nhà ít tiếng xe. Âm thanh trong nhà gồm tiếng ồn lọt từ ngoài vào, tiếng vọng dội lại trong phòng nhiều bề mặt cứng, và những âm thanh mình tự đưa vào như chuông gió, đài phun nước, tivi. Thiết kế nhà ở hiện đại coi sự thoải mái về âm thanh là một phần của sức khỏe; phong thủy cũng ưa chốn yên, tránh nơi ồn ào náo động. Giảm ồn bắt đầu từ cửa sổ kín, vật liệu mềm, bố trí phòng ngủ xa nguồn ồn, rồi mới đến chuyện chọn âm thanh dễ chịu.
Tiếng ồn và sức khỏe
Tiếng ồn giao thông, công trình, karaoke hàng xóm kéo dài làm khó ngủ, dễ cáu gắt, khó tập trung. Ngay cả khi đã quen và không còn để ý, tiếng ồn ban đêm vẫn có thể làm giấc ngủ nông hơn, thức giấc vặt nhiều hơn.
Nhiều thành phố châu Âu có bản đồ tiếng ồn và quy định về giờ yên tĩnh. Ở Việt Nam, người mua nhà thường chỉ để ý khi đã dọn vào. Đến xem nhà vào buổi tối và cuối tuần giúp biết rõ tiếng ồn thật của khu vực.
Phong thủy nói gì về chốn ồn
Sách phong thủy khuyên tránh ở sát chợ, sát đường lớn có xe tải chạy đêm, cạnh xưởng máy. Lý giải theo kiểu cổ là khí tạp, khí loạn. Lý giải theo kiểu ngày nay là tiếng ồn, bụi và rung động làm sinh hoạt khó yên.
Khi đã ở những nơi như vậy, phong thủy dân gian thường khuyên trồng cây chắn, đặt bình phong. Đó cũng chính là những biện pháp giảm ồn vật lý có hiệu quả nhất định.
Cửa sổ là điểm yếu lớn nhất
Tường gạch dày cách âm khá tốt; tiếng ồn chủ yếu lọt qua khe cửa sổ, cửa đi và kính mỏng. Thay gioăng cao su, chèn kín khe hở, dùng kính hai lớp hoặc kính dán an toàn có lớp phim là các bước giảm ồn rõ rệt.
Rèm vải dày hai lớp giúp thêm một phần, đồng thời cản sáng cho phòng ngủ. Nếu thuê nhà, hỏi chủ nhà trước khi thay cửa; dải gioăng dán và rèm dày là cách không cần khoan đục.
Độ vang: phòng nhiều mặt cứng thì ồn
Phòng ốp gạch men, sàn đá, trần phẳng, ít đồ vải sẽ vang. Tiếng nói chuyện, tiếng bát đĩa dội qua lại khiến cả nhà phải nói to hơn. Đây là chuyện thường gặp ở nhà mới xây theo phong cách tối giản.
Thảm, sofa bọc vải, rèm, kệ sách đầy sách, tranh treo tường có lớp nền mềm đều hút bớt âm. Không cần vật liệu tiêu âm chuyên dụng, chỉ cần cân đối giữa mặt cứng và mặt mềm.
Bố trí phòng theo nguồn ồn
Phòng ngủ nên quay về phía yên tĩnh của nhà, xa mặt đường, xa phòng máy giặt, xa cầu thang chung. Phòng khách, bếp, kho có thể nằm phía ồn hơn.
Với nhà phố, phòng ngủ thường đặt ở tầng trên và phía sau. Với căn hộ, nếu được chọn, căn không sát thang máy, không sát phòng rác thường yên hơn.
Tiếng ồn từ bên trong
Máy giặt vắt mạnh, tủ lạnh rung, quạt điều hòa kêu, vòi nước nhỏ giọt ban đêm đều là nguồn ồn ta tự tạo. Đặt máy giặt trên chân đế chống rung, bảo dưỡng điều hòa, sửa vòi rò là những việc nhỏ cải thiện giấc ngủ.
Phong thủy cũng kiêng vòi nước rỉ, coi là hao tài; ở góc thực tế, đó là phí nước và là tiếng tí tách khó ngủ.
Chuông gió: dễ thương nhưng dễ thành phiền
Chuông gió được dùng trong phong thủy để điều hòa khí ở góc trống, cửa sổ, ban công. Tiếng leng keng nhẹ dễ chịu với người treo, nhưng có thể làm phiền hàng xóm, nhất là ban đêm khi gió mạnh.
Chọn chuông tiếng nhỏ, ống ngắn; treo ở nơi gió vừa; tháo vào hôm bão hoặc khi hàng xóm phàn nàn. Ở nhiều chung cư nước ngoài, tiếng chuông gió có thể là lý do tranh chấp với hàng xóm.
Tiếng nước: thư giãn nếu vừa phải
Tiếng nước chảy đều có tác dụng như âm nền, che bớt tiếng ồn đứt quãng. Đài phun nước nhỏ, bể cá có máy sục êm dùng được ở phòng khách, phòng làm việc.
Trong phòng ngủ, tiếng nước có người thấy dễ ngủ, có người bị đánh thức vì buồn đi vệ sinh. Phong thủy cũng thường không đặt nước trong phòng ngủ. Hãy thử vài đêm rồi quyết định theo cảm nhận của chính mình.
Âm thanh nền và tiếng ồn trắng
Một số người ngủ tốt hơn với tiếng ồn trắng hoặc tiếng mưa giả lập từ máy, giúp át những tiếng động bất chợt. Cách này dùng được ở nơi ồn không đều như gần đường lớn.
Không nên bật âm lượng lớn suốt đêm, đặc biệt với trẻ nhỏ; giữ ở mức nhỏ, đặt máy cách giường một khoảng.
Góc yên tĩnh để làm việc tại nhà
Làm việc tại nhà cần một góc ít bị cắt ngang. Đặt bàn quay lưng vào tường, nhìn ra cửa giúp thấy ai bước vào mà không bị giật mình — vừa đúng thế lưng tựa của phong thủy, vừa giảm cảm giác bất an khi tập trung.
Tai nghe chống ồn, thảm dưới bàn, rèm cửa dày giúp góc làm việc yên hơn trong nhà đông người.
Giờ yên tĩnh trong nhà
Nhà nhiều thế hệ có nhịp sinh hoạt khác nhau. Một quy ước giờ yên tĩnh, ví dụ sau mười giờ tối không bật tivi to, không giặt máy, giúp người già và trẻ nhỏ ngủ ngon.
Đây là thứ phong thủy gọi là gia đạo hòa thuận; không cần vật phẩm nào, chỉ cần các thành viên thống nhất.
Sống chung cư ở nước ngoài
Ở nhiều nước, chung cư có quy định rõ về tiếng ồn sau một giờ nhất định, và hàng xóm có thể phản ánh với ban quản lý. Người Việt quen sinh hoạt sôi nổi nên chú ý: tiếng kéo ghế, tiếng đi guốc, karaoke cuối tuần có thể gây phiền.
Đọc nội quy tòa nhà khi dọn vào, dùng đệm chân ghế, thảm ở phòng khách là cách giữ hòa khí với hàng xóm.
Rung động: thứ tiếng ồn ít được để ý
Nhà sát đường tàu, đường có xe tải nặng hay gần công trường đóng cọc còn chịu rung động truyền qua nền móng. Rung nhẹ kéo dài làm đồ đạc trên kệ xê dịch dần, tranh treo lệch, và nhiều người khó ngủ dù không nghe rõ tiếng.
Với nhà như vậy, kệ cao nên có chốt chặn, đồ dễ vỡ để ngăn dưới, tranh treo bằng hai móc thay vì một. Phong thủy dân gian coi nhà rung lắc là bất an; cách xử lý thực tế là cố định đồ đạc và nếu thấy nứt tường bất thường thì mời kỹ sư kiểm tra kết cấu.
Trẻ nhỏ, người già và người nhạy cảm
Trẻ sơ sinh, người già, người đang ốm hoặc người có vấn đề về thần kinh thường nhạy cảm với tiếng ồn hơn. Phòng của họ nên là phòng yên nhất nhà, xa tivi phòng khách và xa cửa ra vào ồn ào.
Khi trong nhà có người khó ngủ kéo dài, ngoài chuyện giảm ồn nên đưa đi khám, vì mất ngủ có nhiều nguyên nhân khác cần bác sĩ xem xét.
Món nhỏ cho không gian yên
Một chiếc khánh treo hay chuông gió tiếng trầm, treo đúng chỗ, có thể là điểm nhấn âm thanh dịu cho ban công kín gió. Có thể tham khảo mục chuông gió, khánh treo tại Thế Giới Phong Thủy và nghe thử tiếng trước khi chọn để khỏi quá to so với không gian nhà mình.