Hygge, lagom và nhà Bắc Âu: ấm cúng, vừa đủ và những điểm gặp nhau với phong thủy
Trả lời ngắn: Hygge (đọc gần như "huy-gơ") là chữ của người Đan Mạch chỉ cảm giác ấm cúng, thân mật, an yên — một buổi tối bên bạn bè, ánh đèn vàng, chăn len, đồ uống nóng. Lagom của người Thụy Điển nghĩa là vừa đủ, không thừa không thiếu. Nhà theo tinh thần Bắc Âu thường sáng, gọn, nhiều gỗ, nhiều vải mềm, đèn ấm. Phong thủy cũng ưa nhà ấm, sáng, gọn và cân bằng. Chỗ cần cẩn thận là chuyện thắp nhiều nến trong nhà kín — nên thay bằng đèn ấm hoặc nến điện, nhất là ở căn hộ có đầu báo khói.
Hygge: không phải một phong cách mua sắm
Khi lan ra thế giới, hygge bị biến thành từ khóa bán chăn len, nến thơm, cốc sứ. Nhưng với người Đan Mạch, nó trước hết là cách sống: dành thời gian thân mật với người thân, chậm lại, tận hưởng khoảnh khắc nhỏ.
Một căn nhà hygge không cần nhiều đồ đắt tiền; cần chỗ ngồi thoải mái, ánh sáng dịu, và người cùng ngồi.
Lagom: vừa đủ
Lagom thường được giải thích là "không quá ít, không quá nhiều". Trong nhà, đó là đủ đồ dùng, không chất đống; đủ trang trí, không rối mắt; đủ ánh sáng, không chói.
Tư tưởng này gần với chữ trung dung phương Đông và với nguyên tắc cân bằng âm dương, ngũ hành trong phong thủy: không để hành nào quá vượng.
Ánh sáng ấm trong nhà Bắc Âu
Mùa đông Bắc Âu ngày rất ngắn, nên người dân dùng nhiều nguồn sáng thấp, ánh vàng: đèn bàn, đèn sàn, đèn treo thấp trên bàn ăn. Họ hạn chế một đèn trần trắng chiếu đều cả phòng.
Phong thủy cũng ưa ánh sáng ấm ở phòng sinh hoạt, coi ánh sáng là dương khí. Cách bố trí nhiều đèn nhỏ ánh vàng ở các tầng cao khác nhau dùng tốt cho phòng khách người Việt vào buổi tối.
Nến: đẹp nhưng phải an toàn
Nến là biểu tượng của hygge. Nhưng thắp nhiều nến trong phòng kín tạo khói, muội và nguy cơ cháy, nhất là gần rèm, gần trẻ nhỏ, vật nuôi. Nhiều chung cư có đầu báo khói rất nhạy.
Nến điện, đèn dây ánh vàng cho hiệu ứng gần giống mà an toàn hơn. Nếu dùng nến thật, đặt trên đế không cháy, xa vật dễ bắt lửa, không để cháy khi không có người.
Gỗ và vật liệu tự nhiên
Nhà Bắc Âu dùng gỗ sáng màu như sồi, thông, tần bì cho sàn, bàn ghế, kệ. Kết hợp len, lanh, da, gốm thủ công tạo cảm giác ấm khi chạm.
Trong ngũ hành, gỗ thuộc Mộc, mang ý sinh trưởng. Người mệnh hợp Mộc thường thích không gian này. Ở khí hậu nóng ẩm Việt Nam, cần chú ý chống mối mọt, chống ẩm cho đồ gỗ.
Màu sắc: trắng, xám, be và một điểm nhấn
Tường trắng hoặc be giúp phản xạ ánh sáng trong mùa đông tối. Đồ vải màu xám, kem, xanh nhạt; một điểm nhấn màu đất hoặc xanh lá từ cây.
Phong thủy chọn màu theo hướng và mệnh. Nền màu trung tính của phong cách Bắc Âu là nền dễ phối, có thể thêm điểm nhấn theo màu hợp mệnh mà không phá phong cách.
Góc đọc sách: refuge kiểu Bắc Âu
Người Đan Mạch có chữ hyggekrog, nghĩa là góc ấm cúng: một ghế bành cạnh cửa sổ, chăn, gối, đèn đọc sách. Đó là chỗ để rút vào nghỉ ngơi.
Góc này tương ứng với thế tựa lưng có chỗ dựa trong phong thủy: ghế đặt sát tường hoặc góc phòng, nhìn ra cửa sổ, không quay lưng ra lối đi.
Bàn ăn là trung tâm
Trong nhà Bắc Âu, bàn ăn gỗ lớn là nơi gia đình và bạn bè quây quần lâu. Đèn treo thấp tạo vùng sáng ấm trên bàn, các chỗ khác tối hơn.
Với người Việt, mâm cơm gia đình cũng là trung tâm của sự gắn kết. Bàn ăn không đối thẳng cửa chính, không đặt dưới xà ngang là lời khuyên phong thủy dễ làm theo.
Cây xanh và cửa sổ
Cây trong chậu gốm, cành khô cắm bình, hoa theo mùa là cách người Bắc Âu đưa thiên nhiên vào nhà khi ngoài trời phủ tuyết.
Ở Việt Nam, cây sống tốt hơn nhiều; chọn cây hợp ánh sáng và có thời gian chăm.
Áp dụng ở khí hậu nhiệt đới
Chăn len, thảm dày, nến khắp nơi không hợp mùa hè nóng ẩm. Có thể lấy tinh thần chứ không bê nguyên: vải lanh, cotton thoáng thay len; gỗ sáng màu; đèn ấm buổi tối; ít đồ, dễ lau.
Mùa đông miền Bắc mới là lúc thêm chăn, thảm, ánh sáng ấm cho đúng tinh thần hygge.
Lò sưởi và an toàn ở xứ lạnh
Người Việt sống ở Bắc Âu, Canada thường gặp lò sưởi củi, lò sưởi gas. Cần có thiết bị báo khói và báo khí CO, kiểm tra ống khói định kỳ, không đốt than hoặc chạy máy phát điện trong nhà kín.
Phong thủy coi lò sưởi là hỏa vượng; lưu ý thực tế quan trọng hơn là an toàn cháy nổ và ngộ độc khí.
Tinh thần sống chậm
Hygge và lagom cuối cùng là chuyện thái độ sống: bớt chạy theo, dành thời gian cho nhau, hài lòng với cái vừa đủ. Phong thủy dân gian cũng coi gia đạo hòa thuận là "phong thủy tốt nhất".
Một căn nhà ấm không cần hoàn hảo; cần được dùng để sống, để gặp nhau.
Mùa đông miền Bắc theo tinh thần hygge
Những ngày rét đậm ở miền Bắc là lúc tinh thần hygge hợp nhất: chăn ấm trên sofa, ấm trà nóng, đèn vàng, cả nhà quây quần xem phim hay đọc sách. Không cần mua gì nhiều, chỉ cần sắp xếp một góc ấm và tắt bớt đèn trần trắng.
Nếu dùng máy sưởi, chọn loại có ngắt khi đổ, đặt xa chăn rèm, không sưởi than trong phòng kín vì nguy cơ ngộ độc khí CO rất cao. Mở hé cửa để có chút không khí lưu thông.
Mời khách theo kiểu hygge
Hygge gắn với bạn bè, người thân hơn là đồ đạc. Một buổi tối mời vài người bạn, nấu món đơn giản, ngồi lâu trò chuyện, tắt điện thoại — đó là hygge đúng nghĩa.
Người Việt có những buổi tụ họp tương tự quanh nồi lẩu, ấm trà. Chỗ khác là người Bắc Âu chú trọng sự yên, ít ồn ào, ít rượu bia ép nhau; một bài học đáng tham khảo cho các cuộc gặp gỡ trong nhà.
Mua ít mà tốt
Lagom còn là cách mua sắm: chọn đồ bền, sửa được, dùng lâu, thay vì nhiều đồ rẻ mau hỏng. Một chiếc ghế gỗ tốt dùng hai mươi năm hợp tinh thần này hơn năm chiếc ghế nhựa thay liên tục.
Cách nghĩ này cũng giúp nhà ít đồ thừa, khí lưu thông, đúng điều phong thủy mong muốn.
Thảm, gối và vải mềm cho đúng mùa
Nhà Bắc Âu thay đồ vải theo mùa: mùa đông len dày, màu ấm; mùa hè lanh mỏng, màu sáng. Cách làm này dễ áp dụng ở miền Bắc nước ta, vừa đổi không khí cho nhà vừa giữ đồ vải bền hơn. Nhớ giặt phơi kỹ trước khi cất để tránh ẩm mốc trong tủ.
Một điểm nhấn phương Đông trong nhà Bắc Âu
Nhiều gia đình thích thêm một chút phương Đông giữa không gian gỗ sáng: một bức tượng Phật nhỏ bằng gỗ, một chuỗi hạt trên kệ, một món đá tự nhiên. Có thể xem thêm các mẫu tượng ở mục Phật, Di Lặc của Thế Giới Phong Thủy, chọn cỡ nhỏ, màu gỗ tự nhiên cho hợp nền trắng be.