Nhà gỗ khung ở Bắc Mỹ: đặt bàn thờ, treo kệ nặng, tầng hầm và những điều người Việt hay bỡ ngỡ
Trả lời ngắn: Phần lớn nhà ở riêng tại Mỹ và Canada được dựng bằng khung gỗ, tường bọc tấm thạch cao, sàn gỗ, có tầng hầm và garage. Khác nhà gạch bê tông ở Việt Nam, tường thạch cao không chịu được kệ nặng nếu chỉ bắt vít vào tấm thạch cao — phải tìm thanh khung gỗ (stud) phía sau để bắt vít. Bàn thờ nên đặt ở tầng chính, nơi trang trọng, tựa tường trong nhà, không đặt ở tầng hầm ẩm hay sát lò sưởi. Hiểu cấu tạo nhà trước rồi mới áp các nguyên tắc phong thủy sẽ tránh được nhiều sai lầm tốn kém.
Cấu tạo nhà khung gỗ
Nhà khung gỗ gồm hệ thanh gỗ đứng cách đều nhau, phổ biến khoảng bốn mươi phân, bọc bên ngoài bằng tấm ván và lớp ốp, bên trong bằng tấm thạch cao. Giữa các thanh là bông cách nhiệt, dây điện, ống nước.
Gõ lên tường sẽ thấy chỗ rỗng và chỗ đặc. Chỗ đặc là nơi có thanh khung, nơi có thể bắt vít chịu lực.
Tìm thanh khung trước khi treo
Máy dò stud bán ở các cửa hàng vật liệu giúp tìm vị trí thanh khung. Cũng có thể dò bằng nam châm tìm đầu đinh, hoặc gõ nghe tiếng đặc.
Kệ thờ treo phải bắt vít vào ít nhất hai thanh khung. Không dùng tắc kê nhựa nhỏ cho kệ nặng; khi kệ tuột, bát hương, ảnh thờ rơi xuống vừa nguy hiểm vừa là điều cả nhà không muốn.
Cẩn thận dây điện và ống nước
Dây điện thường chạy dọc thanh khung và ngang qua ở độ cao ổ cắm, công tắc. Ống nước chạy trong tường phòng tắm, bếp. Khoan bừa có thể trúng dây điện.
Tránh khoan thẳng trên, dưới ổ cắm và công tắc. Khi không chắc, nhờ thợ có kinh nghiệm.
Đặt bàn thờ ở tầng nào
Nhà Bắc Mỹ thường có tầng chính (phòng khách, bếp), tầng trên (phòng ngủ) và tầng hầm. Nhiều gia đình Việt đặt bàn thờ ở phòng khách hoặc phòng riêng tầng chính, hoặc tầng trên ở phòng yên tĩnh.
Tầng hầm thường ẩm, ít sáng, có thể ngập khi mưa lớn; không phải chỗ trang trọng cho bàn thờ theo cách nghĩ truyền thống, trừ khi đã hoàn thiện khô ráo và gia đình sinh hoạt chính ở đó.
Tránh những chỗ dễ gặp ở nhà Mỹ
- Không đặt sát lò sưởi hoặc cửa gió nóng thổi thẳng vào nến, hoa.
- Không đặt dưới cầu thang lối đi lại.
- Không dựa vào bức tường chung với nhà vệ sinh nếu có lựa chọn khác.
- Không đặt trong garage dù rộng rãi.
- Tránh bức tường có cửa sổ lớn sau lưng bàn thờ.
Những lời khuyên này vừa theo nếp phong thủy, vừa có lý do thực tế về nhiệt, ẩm và an toàn.
Hướng nhà và cửa chính
Nhà Bắc Mỹ có thể quay bất kỳ hướng nào theo quy hoạch con đường. Người theo phong thủy thường xem hướng cửa chính và tọa nhà bằng la bàn, lưu ý độ lệch giữa hướng từ và hướng thật ở Bắc Mỹ có thể đáng kể tùy vùng.
Nếu dùng la bàn điện thoại, nên đo ở nhiều điểm, tránh xa đồ kim loại lớn, xe hơi, khung thép.
Garage và lối vào phụ
Nhiều gia đình Bắc Mỹ ra vào nhà qua cửa garage nhiều hơn cửa chính. Phong thủy coi cửa chính là khí khẩu; khi cửa chính ít dùng, nên vẫn giữ nó sạch sẽ, đèn sáng, mở cửa đón khí vài lần trong tuần.
Lối từ garage vào nhà nên gọn, không chất đồ, để vừa dễ đi vừa thoát hiểm nhanh.
Nhà nhiều kính và nắng
Nhà mới ở Bắc Mỹ thường có cửa kính lớn, phòng khách trần cao. Nắng chiều mạnh có thể làm phai ảnh thờ, làm hoa nhanh héo. Rèm mỏng, kính dán phim chống tia cực tím giúp bảo vệ.
Phong thủy kiêng bàn thờ bị nắng chiếu thẳng; về thực tế, đó là cách giữ đồ thờ bền màu.
Tầng hầm: dùng sao cho hợp
Tầng hầm có thể làm phòng chơi, phòng giặt, kho, phòng tập. Cần máy hút ẩm, kiểm tra thấm, có lối thoát hiểm nếu làm phòng ngủ theo quy định địa phương.
Đồ thờ cất trữ, ảnh cũ, sách vở để tầng hầm phải bọc kín chống ẩm, kê cao khỏi sàn đề phòng ngập.
Lò sưởi, gas và khí CO
Nhà Bắc Mỹ nhiều nơi dùng lò sưởi gas, bếp gas, máy nước nóng gas. Bắt buộc có thiết bị báo khí CO ở mỗi tầng theo quy định nhiều nơi. Đốt than, đốt trầm bằng than trong nhà kín là cực kỳ nguy hiểm.
Đây là thứ an toàn quan trọng hơn mọi bài trí phong thủy.
Bếp mở kiểu Mỹ
Bếp nối liền phòng khách, có đảo bếp giữa phòng là kiểu rất phổ biến. Phong thủy kiêng bếp nhìn thẳng từ cửa chính; nếu gặp, có thể dùng kệ cây, bình phong thấp để chuyển hướng tầm nhìn.
Máy hút mùi nên xả ra ngoài trời; nấu món nhiều dầu mỡ của người Việt dễ làm đầu báo khói phòng khách kêu.
Sân sau và hàng rào
Sân sau là nơi trồng rau, đặt bàn ăn ngoài trời. Đặt tượng hay vật phẩm ngoài vườn cần chắc chắn trước gió, tuyết; đồ đá nặng phải kê vững để trẻ không đẩy đổ.
Quy định về trồng cây cao, xây hàng rào, đốt lửa ngoài trời khác nhau giữa các thành phố và hội chủ nhà; hỏi trước khi làm.
Hội chủ nhà và quy định khu dân cư
Nhiều khu dân cư có hội chủ nhà với nội quy về màu sơn, đồ đặt ngoài sân, cờ treo, đèn trang trí. Treo đèn lồng, đặt tượng ngoài sân có thể phải hỏi trước.
Đọc nội quy khi mua nhà giúp tránh rắc rối về sau.
Thuê thợ người Việt hay thợ địa phương
Thợ người Việt hiểu nếp bàn thờ, hướng bếp, dễ trao đổi. Thợ địa phương có giấy phép rõ ràng, quen quy chuẩn xây dựng. Việc liên quan điện, gas, kết cấu nên dùng người có giấy phép theo quy định.
Dù thuê ai, ghi rõ yêu cầu bằng văn bản và giữ hóa đơn.
Mùa đông và tuyết
Mùa đông ở Canada và miền Bắc nước Mỹ kéo dài, nhà đóng kín nhiều tháng. Không khí trong nhà khô vì máy sưởi, hoa cúng nhanh héo, gỗ co ngót làm kệ có thể lỏng vít. Kiểm tra lại vít kệ thờ mỗi đầu mùa đông là việc nhỏ nên làm.
Lối đi trước cửa chính phủ tuyết, đóng băng dễ trơn trượt. Phong thủy coi cửa chính là nơi đón khách, đón khí; về thực tế, xúc tuyết, rắc muối hoặc cát cho lối đi là cách đón khách an toàn nhất.
Động đất ở bờ Tây
Người Việt ở California, Washington, Oregon sống ở vùng có động đất. Kệ cao, tủ sách, bàn thờ cần neo vào thanh khung bằng dây neo hoặc ke chống đổ; đồ thờ nặng như bát hương, tượng nên có miếng dính chống trượt.
Không đặt bàn thờ, kệ nặng ngay trên đầu giường. Đây là lời khuyên trùng giữa phong thủy và hướng dẫn an toàn động đất.
Giữ hồn nhà Việt trong ngôi nhà gỗ
Một bàn thờ gọn, vài bức ảnh gia đình, chậu cây quê như sả, rau thơm ở bậu cửa, mâm cơm có nồi canh là đủ biến ngôi nhà gỗ xa lạ thành nhà của mình.
Nếu muốn có một la bàn để tự đo hướng nhà theo cách truyền thống, có thể tham khảo mục la bàn, thước Lỗ Ban của Thế Giới Phong Thủy và nhớ đo xa các khung kim loại.